နားလည္ခံစားမႈျဖင့္ ဘာသာျပန္ျခင္း။

ဘာသာျပန္တယ္ ဆိုတာ မိမိရဲ႕ မိခင္ဘာသာစကား မဟုတ္တဲ႔ ဘာသာတစ္ခုကို မိမိရဲ႕မိခင္ဘာသာနဲ႔ အမ်ားသူငါ နားလည္ေအာင္ ျပန္ဆိုျခင္း အလုပ္ဆိုတာ လူတိုင္း သိၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ.. အဂၤလိပ္ဘာသာ ကေန ျမန္မာဘာသာသို႔ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ျပန္ဆိုၿပီဆိုပါစို႔။ ဘာသာျပန္သူဟာ အဂၤလိပ္ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ပဲ ကၽြမ္းက်င္မႈ႐ိွပါေစ။ အဲဒီဘာသာျပန္ခ်င္တဲ႔ ဘာသာရပ္ သို႔မဟုတ္ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို နားလည္ခံစားႏိုင္မႈ မရိွရင္ ျမန္မာဘာသာသို႔ ဘာသာျပန္ဆိုရာမွာ စာဖတ္သူနားလည္ႏိုင္ေအာင္ ျပန္ဆိုျခင္း ႐ိွႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဥပမာ ထပ္ေပးရမယ္ဆိုရင္ ရူပေဗဒဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို ႐ူပေဗဒဘာသာရဲ႔ သီအိုရီေတြ၊ concepts ေတြကို နားမလည္ပဲ ဘာသာျပန္လို႔ ရႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ နားလည္ခံစားႏိုင္မႈ မ႐ိွပဲ ၀တၱဳတစ္ပုဒ္ကို ဘာသာျပန္တယ္ဆိုရင္လဲ ဖတ္လို႔ ေကာင္းတဲ႔ ဘာသာျပန္၀တၱဳတစ္ပုဒ္ ျဖစ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

အဲဒီလိုပဲ တစ္ဖက္က ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အဂၤလိပ္ဘာသာရပ္ကို အလြန္ကၽြမ္းက်င္သူစာဖတ္သူတစ္ဦး ဟာအဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႕ ေရးသားထားတဲ႔ မိမိအေနနဲ႔ မကၽြမ္း၀င္ မရင္းႏွီးတဲ႔ ဘာသာရပ္တစ္ခုကို ဖတ္ၿပီး အျပည့္အ၀ နားလည္မႈ ရႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုတဲ႔ မိမိနဲ႔ မေလ႔လာဖူးတဲ႔ အေၾကာင္းအရာေတြ မ်ားစြာ ပါ၀င္ေနၿပီး နားလည္မႈ လြဲမွားတဲ႔ အျဖစ္မ်ိဳးေတာင္ ေရာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
့
ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ခုစဥ္းစားမိတယ္။ ဂ်ပန္က ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဘာသာရပ္တစ္ခုကို ေလ့လာရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြထက္ နားလည္မႈ ပိုမိုျမင့္မားၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ Text books စာအုပ္ ေတြ၊ ဂ်ာနယ္ေတြ ဟာ သူတို႔ ဂ်ပန္ဘာသာနဲ႔ အကုန္ထုတ္ေ၀ထားတာ ႐ိွတယ္။ ဂ်ပန္ေက်ာင္းသားအမ်ားစုဟာ အဂၤလိပ္စာ ညံံ့တယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရေပမဲ႔ ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နာလည္မႈစြမ္းရည္ ျမင့္မားၾကတယ္။

အျခားဘာသာတစ္ခုကို ဘယ္ေလာက္ ကၽြမ္းက်င္ေနပါေစ။ မိမိရဲ႔ မိခင္ဘာသာနဲ႔ ေရးထားတဲ႔ စာေလာက္ နားလည္ ခံစားႏိုင္မႈ မရိွဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။

ဘေလာ႔မွာ ၀ါသနာအရ စာမေရးတတ္ ေရးတတ္နဲ႔ စာေရးေနတယ္ ဆိုေပမဲ႔ စာဖတ္သူ ဆိုတာလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး ႐ိွတာေၾကာင္႔ မိမိနားလည္ ခံစားလိုက္တဲ႔ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခု ကို ေစတနာနဲ႔ မွ်ေ၀ေပးျခင္း သာျဖစ္ပါတယ္။
စာေရးသူတစ္ေယာက္မွာ စာဖတ္သူအတြက္ ေစတနာ ထားဖုို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတယ္ စာေရးသူ နဲ႔ စာဖတ္သူ အားလံုး နားလည္ၿပီးသား ျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

လာေရာက္ဖတ္႐ႈသူအားလံုးအား အထူးေလးစား ေက်းဇူးတင္လွ်က္ပါ။

ဂ်ပန္စီးပြားေရးႏွင့္ ေထာက္ပံ့ေၾကး

သူငယ္ခ်င္းေရ

အခုတေလာ စိတ္ရႈပ္လူရႈပ္ျဖစ္ေနလို႔ မင္းဆီစာမေရးျဖစ္တာၾကာၿပီ။

မင္းကိုတစ္ခုေျပာျပခ်င္ေနတာ ရိွတယ္။

မင္းလဲၾကားမိမွာေပါ႔။ အယင္ႏွစ္တံုးက ကမၻာ႔စီးပြားေရး က်တဲ႔အတြက္ ကမၻာ႕ထိပ္တန္း စီးပြားေရး ႏိုင္ငံ တစ္ခုျဖစ္တဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးလဲ ထိုးက်သြားၿပီး ဂ်ပန္ေငြေစ်းဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာထဲမွာ အနိမ္႔ဆံုးအေျခအေနကို ထိုးက်သြားခဲ႔တယ္ေလ။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ကုမၸဏီႀကီးေတြ အမ်ားစုဟာ ဒီဒဏ္ကိုခံခဲ႔ၾကရတာေပါ႕။

အခုေျပာျပခ်င္တာက ဂ်ပန္အစိုးရက ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ ေနထိုင္တဲ႔ သူေတြအားလံုး (ႏိုင္ငံျခားသားေတြအပါအ၀င္) ကိုေထာက္ပံေၾကးေပးတဲ႔အေၾကာင္းေလ။ တို႕ ဂ်ပန္ေရာက္ေနတဲ႔ အခ်ိန္ ကံထူးတယ္လို႔ပဲ ဆိုရမလားပဲေနာ္။ ၂၀၀၉ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ေနာက္ပိုင္း ဂ်ပန္ေရာက္တဲ႔သူေတြကလြဲလို႕ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ တရား၀င္ ေနထိုင္ေနၾကတဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသားေတြအကုန္လံုး ဒီေထာက္ပံ႔ေၾကးကို ခံစားခြင့္ ရရိွၾကတယ္ေလ။

လူတိုင္း တစ္ေယာက္ကို ယန္း၁၂၀၀၀ စီရၾကတယ္။ အသက္၁၈ႏွစ္ေအာက္ နဲ႔ အသက္၆၀ ေက်ာ္တဲ႔သူေတြ ကေတာ႔ တစ္ေယာက္ကို ယန္း ၂၀၀၀၀ စီေတာင္ရၾကတာ။

ဒီလို ထုတ္ေပးဖို႔အတြက္ ၿမိဳ႕နယ္ရံုးေတြကတစ္ဆင့္ ခံစားခြင့္ရရိွတဲ႔သူတိုင္းဆီကို စာပို႔တယ္ေလ။ သူတို႔ ပို႔တဲ႔ စာရြက္မွာ ကိုယ္႔ရဲ႕ အမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ၊ ဘဏ္နာမည္နဲ႔ ဘဏ္စာရင္းနံပါတ္တို႔ကို ျဖည့္စြက္ၿပီး အသင့္ပါလာတဲ႔ စာအိတ္ေလးထဲမွာ ထည့္ၿပီး ျပန္ပို႔ေပးရတယ္။ တို႔လို ႏိုင္ငံျခားသားေတြကေတာ႔ ႏိုင္ငံျခားသားမွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပား ေကာ္ပီနဲ႕ ဘဏ္စာအုပ္ရဲ႕ ပထမစာမ်က္ႏွာ ေကာ္ပီ ကိုပါအတူတြဲၿပီး ထည့္ပို႔ရတယ္။ ကိုယ္မပို႔ရင္ေတာ႔ ပိုက္ဆံမရႏိုင္ဘူးေပါ႔ေနာ္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလေနာက္ဆံုးထားၿပီး ပို႔ေပးရမယ္တဲ႔။ တို႕ကေတာ႔ ေရာက္တာနဲ႕ အခ်ိန္ဆြဲမေနပါဘူး။ ျမန္ျမန္ျဖည့္ၿပီး ျမန္ျမန္ပို႔လိုက္ေတာ႔ ပိုက္ဆံျမန္ျမန္ရတာေပါ႔ေနာ္ :D

စီးပြားေရးက်တဲ႔ ျပႆနာေၾကာင့္ လူတိုင္းမထိခိုက္ဘူးလို႕ မဆိုႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒီျပႆနာေၾကာင့္ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ အလုပ္သမားဦးေရ ေလွ်ာ႔ခ်မႈျပႆနာေတြလဲ႐ိွသလို ဒီျပႆနာရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို အနည္းနဲ႔ အမ်ား၊ အေႏွးနဲ႕ အျမန္ ဆိုသလို ခံစားၾကရတဲ့ သူေတြခ်ည္းပါပဲ။ ဒါေပမယ္႔ လူခ်မ္းသာေတြေပါမ်ားၿပီး၊ လူတန္းစား ကြာဟမႈ သိပ္မၾကီးလွတဲ႔ ဒီႏိုင္ငံမွာ ဒီလိုမ်ိဳး ေထာက္ပံံ႔ေၾကးဆိုတာ ထုတ္ေပးမယ္လို႔ သိရေတာ႔ တို႔အေနနဲ႔ အံံၾသမိတာအမွန္ပါပဲ။

ဒီေတာ႔ ဂ်ပန္အစိုးရက ဘာေၾကာင့္ ျပည္သူအားလံုးကို တစ္ေျပးညီ ပိုက္ဆံထုတ္ေပးတာလို႕ ထင္သလဲဟင္။

သိပ္ေတာ႔ မေတြးတတ္ဘူး။ တို႔ အျမင္ေျပာရရင္ေတာ႔ ျပည္သူေတြဟာ ပိုက္ဆံအပိုရရိွတဲ႔ အတြက္ ဒီပိုက္ဆံကို အသံုးျပဳၿပီး ပစၥည္းေတြ၀ယ္ၾကမယ္။ အဲဒီလို၀ယ္ၾကမယ္ဆိုရင္ ေရာင္း၀ယ္မႈေတြ ျပန္လည္ တုိးတက္လာတာနဲ႔ အမွ် စီးပြားေရးလဲ ျပန္လည္ ဦးေမာ႔လာႏိုင္မယ္ လို႔ထင္တယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ မိသားစုတစ္စုအတိုင္းအတာနဲ႕ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဥပမာ- ကေလး၂ ေယာက္ရိွတဲ႔ မိသားစု ျဖစ္ရင္ စုစုေပါင္း ယန္း၆၄၀၀၀ ရမယ္ေလ။ မိသားစုတစ္စု အေနနဲ႔ဆိုရင္ အဲဒီေထာက္ပံ့ေၾကးဟာ အိမ္ေထာင္ဦးစီးရဲ႕ ဘဏ္စာအုပ္ထဲကို ၀င္မွာျဖစ္တဲ႔အတြက္ အိမ္အတြက္ အသံုးလိုမဲ႔ ပစၥည္းတစ္ခုကို ၀ယ္ဖို႔ စဥ္းစားႏိုင္တဲ႔ ေငြေၾကးပမာဏတစ္ခုျဖစ္တယ္ေလ။

တီဗြီအစီအစဥ္တစ္ခုမွာ ဒီလိုအစိုးရေထာက္ပံံ႔ေၾကးရရိွတဲ႔ အတြက္ ဘယ္လိုခံစားရပါသလဲဆိုတဲ႔ ဂ်ပန္ျပည္သူ အခ်ိဳ႕ကို အင္တာဗ်ဳးတဲ႔အစီအစဥ္ အမွတ္မထင္ ၾကည့္မိလိုက္ေသးတယ္။ ကေလးေတြကေပ်ာ္ၾကတယ္။ လူႀကီးပိုင္းေတြက ေက်နပ္ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕လူငယ္နဲ႕ လူလတ္ပိုင္းေတြက ဘာမွသိပ္မထူးပါဘူးဆိုတဲ႔ အေျဖမ်ိဳးေျဖၾကတဲ႔ သူေတြလဲရိွတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကလဲ ၀ယ္ခ်င္တာ၀ယ္ရလို႕ ေပ်ာ္ၾကတယ္တဲ႔။
ဘယ္သူမဆို ပိုက္ဆံရရင္ေတာ႔ ေပ်ာ္ၾကမဲ႕ သူခ်ည္းပါပဲ။ “ဒါဟာမင္းခံစားခြင့္ရိွတဲ႔ပိုက္ဆံပဲ၊ ယူပါ ”လို႔ဆိုရင္ ျငင္းဆိုမဲ႔သူ မရိွသေလာက္ရွားမယ္လို႕ထင္ပါတယ္။

ဂ်ပန္အစိုးရက ဘာေၾကာင့္ ျပည္သူအားလံုးကို တစ္ေျပးညီ ပိုက္ဆံထုတ္ေပးတယ္ ဆိုတာကို သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္ေလးရိွရင္လဲ ေျပာျပေပးပါလား။ အခု မင္းေရာက္ေနတဲ႔ ႏိုင္ငံမွာေရာ ဒီလိုမ်ိဳး စီးပြားေရးက်ဆင္းခ်ိန္မွာ အစိုးရက ေထာက္ပံ႔ေၾကးေပးဖူးတယ္လို႔ ၾကားဖူးလား။
ိ
စီးပြားေရးၾကပ္တည္းေနတဲ့လူေတြ ဒီလိုအခြင့္အေရးမ်ိဳး၊ အေတြ႔အၾကံဳမ်ိဳးေလး ခံစားဖူးရင္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းမလဲ လို႔လဲ ေတြးမိေနေသးတယ္။
ခင္မင္စြာနဲ႔.....

(fig. from wikimedia.org）

Made in Myanmar (ミャンマー製)

ု
ိဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ Made in Myanmar (ミャンマー製) လူ႔အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းေလးေတြကို ေတြ႕ဖူးၾကမွာပါ။
ကၽြန္မအေနနဲ႔ေတာ႔ အဲဒီစာတန္းေလးကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေတြ႕ရတဲ႔ အခ်ိန္တံုးက တကယ္႔ ကို အံၾသ၀မ္းသာခဲ႔ရပါတယ္။
စာဖတ္သူတို႔လဲ Made in Myanmar (ミャンマー製) လို႔ ေရးထားတဲ႔ ဘယ္လိုမ်ိဳးပစၥည္းေလးေတြကို ေတြ႕ဖူးၾကပါသလဲ႐ွင္။

ကၽြန္မက ဂ်ပန္ေရာက္ေနမွေတာ႔ Made in Japan (日本製) သံုးခ်င္တာေပါ႔ ဆိုၿပီး Made in Japan ပစၥည္းေလးေတြကို ႐ွာၿပီး ၀ယ္ပါတယ္။ ပစၥည္းတစ္ခု ၀ယ္ေတာ႔မယ္ဆိုရင္ ဘာမိတ္(made)လဲဆိုၿပီး ၾကည့္ရတာ အေမာပါ။
အဟဲ ...သိၾကတဲ႔ အတိုင္း Made in Japan ပစၥည္းေတြက ေစ်းႀကီးတာမ်ားတဲ႔ အတြက္ ေစ်းေလ်ာ႔တဲ႔ (Sale) အခ်ိန္မွသာ ၀ယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေတာင္ ေလ်ာ႕ထားတဲ႔ တန္ဖိုးက ကိုယ္တတ္ႏိုင္တာထက္ မ်ားေနလို႔ မ၀ယ္ျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။

ပထမဆံုးေတြ႔ဖူးခဲ႔တာကေတာ႔ အမ်ိဳးသားစီး ႐ွဴးဖိနပ္တစ္ရံပါ။ ပံုစံကလဲလွၿပီး ေတာ္ေတာ္ေသေသသပ္သပ္ ႐ိွပါတယ္။ အမ်ိဳးအစားကလဲေကာင္း၊ ေစ်းကလည္း ယန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ဆိုေတာ႔ Made in Japan (日本製) ျဖစ္မွာပဲလို႔ အပိုင္တြက္ၿပီး ၾကည့္လိုက္ေတာ႔ Made in Myanmar ဆိုတဲ႔ စာတန္းေလးကို ေတြ႕လိုက္ရပါတယ္။ အဲဒီတံုးက ကင္မရာပါမသြားလို႔ မွတ္တမ္းမတင္ခဲ႔လုိက္ႏိုင္ဘူး။

ဒီလိုနဲ႔ Sale အခ်ိန္မွာ shopping ထြက္တဲ႔တစ္ေန႔ မိန္မစီးဖိနပ္ကေလးတစ္ရံကို ေတြ႔မိပါတယ္။ ဖိနပ္ပံုစံကလဲ ကၽြန္မႀကိဳက္တဲ႔ ပံုစံ ျဖစ္ေနေတာ႔ ထံုးစံအတိုင္း ဘာမိတ္လဲ လို႔ ၾကည့္လိုက္ေတာ႔ Made in Myanmar ပါတဲ႔။ နဂိုမူရင္းေစ်း ယန္း ၈၀၀၀ ေက်ာ္ကို ယန္း ၃၀၀၀ေက်ာ္နဲ႔ ေစ်းခ်ေရာင္းေနတာပါ။ အေပၚကပံုေလးေပါ႔။
ကၽြန္မက ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ႔ ပစၥည္းတစ္ခုေတြ႕ရင္ ၀ယ္၀ယ္မ၀ယ္၀ယ္ ဘာမိတ္လဲလို႔ ၾကည့္တာ အက်င့္ပါေနပါၿပီေလ။

ေနာက္ထပ္တစ္ခုက ဖလန္ထည္အသား ႐ွပ္အက်ၤ ီေလးပါ။ ဂ်ပန္လို ミャンマー製 (အဓိပၸာယ္က Made in Myanmar) လို႔ေရးထားၿပီး တံဆိပ္က Mario Valentino ျဖစ္ပါတယ္။ ဖလန္ထည္ အသားေလးကလဲ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းၿပီး ခ်ဳပ္ထားတာလဲ အေတာ္သပ္ရပ္ပါတယ္။ ေစ်ႏႈန္းက ယန္း ၂၉၉၀ ပါ။


ျမန္မာေငြတန္ဖိုးနဲ႔ တြက္လိုက္ရင္ ဂ်ပန္မွာ ေရာင္းေနတဲ႔ Made in Myanmar ပစၥည္းေလးေတြဟာ တန္ဖိုးမနည္းလွပါဘူး။ ဒီပစၥည္းေလးေတြကို ဘယ္လိုနည္း ျမန္မာျပည္မွာ ထုတ္လုပ္ျပီး၊ ဂ်ပန္မွာ တင္သြင္းေရာင္းခ် ေနတယ္ဆိုတာ မသိရေပမဲ႔ ကၽြန္မတို႔ ႏိုင္ငံထုတ္ Made in Myanmar ပစၥည္းေလးေတြကို အရည္အေသြးေကာင္းေကာင္း နဲ႕ တန္ဖိုးျမင့္ျမင့္ ေတြ႔ျမင္လိုက္ရတဲ႔အတြက္ ၀မ္းသာ ဂုဏ္ယူပါေၾကာင္း ေဖာက္သည္ခ်လိုက္ပါရေစ။

Learning in Life

ကၽြန္မရဲ႕မွတ္စုတုိ(၁)

ဘ၀မွာ သင္ယူေလ့လာျခင္း

ဒီတစ္ေခါက္ မွတ္သားမိခဲ႔တာေလးေတြကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

ဘာသာရပ္တစ္ခုမွာ အလြန္ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ၿပီး အေတြ႕အၾကံဳရင္႔က်က္လွတဲ႔ Professor ႀကီးတစ္ေယာက္ဟာ ပင္စင္ယူခါနီး သူ႕ရဲ႕ေနာက္ဆံုး Lecture မွာ အခုလို ေျပာျပသြားခဲ႔ပါတယ္။

၁။ ပညာရပ္တစ္ခုကို ၿပီးျပည္႔စံုေအာင္ သင္ယူတယ္ဆိုတာ အဆင့္ ၄ ဆင့္ ႐ိွပါတယ္တဲ႔။ အဲဒါေတြကေတာ႔

• သင္ယူေလ့လာလိုက္တဲ႔ပညာရပ္ကို မိမိရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းအျဖစ္နဲ႕သိမ္းထားပါ။
• အဲဒီသင္ယူထားတဲ႔ပညာကို ဘ၀ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ အသံုးခ်ပါ။
• ၿပီးေတာ႔ အသက္႐ွင္ေနထိုင္ပါ။
• အေပၚကအခ်က္ေတြနဲ႔ ျပည့္စံုၿပီဆိုရင္ေတာ႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီးသာ ေနပါေတာ႔တဲ႔

အဲဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ မျပည့္စံုေသးဘူးဆိုရင္ေတာ႔ မိတ္ေဆြဟာ အဲဒီပညာရပ္ကို သင္ယူေလ႔လာျခင္းအလုပ္ ၿပီးေျမာက္ၿပီလို႕ မဆိုႏိုင္ေသးပါဘူးတဲ႔။

၂။ မိတ္ေဆြဟာ ဘာသာရပ္တစ္ခုကို ေလ႔လာတဲ႔အခါမွာ မိမိကိုယ္မိမိ အဲဒီဘာသာရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အလံုးစံုနားလည္ၿပီလို႔ ယူဆၿပီဆိုရင္ေတာ႔ မိတ္ေဆြဟာ ဘြဲ႕လက္မွတ္တစ္ခုခု ရဖို႔ေသခ်ာေနပါၿပီ။
ဒါေပမယ္႔ မိတ္ေဆြဟာ ဆက္လက္ၿပီး ေလ႔လာသင္ယူဖို႕ အေျခေနတစ္ခုခု ႀကံႀကိဳက္လာတဲ႔အခါမွာ အလံုးစံု နားလည္ၿပီလို႔ ယူဆထားတဲ႔ ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွမသိေသးဘူးလို႔ ခံစားလာရလိမ္႔မယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး "ငါဘာမွမသိေသးပါလား" လို႔ ခံစားမိၿပီဆိုတဲ႔ အခ်ိန္မွာ မိတ္ေဆြဟာ ဘြဲ႕လြန္သင္တန္း (Master course) တက္ဖို႔ အံ၀င္ခြင္က် ျဖစ္ေနပါလိမ္႔မယ္။

ဒါ႕အျပင္ မိတ္ေဆြဟာ ဒီထက္ပိုၿပီး ဘာသာရပ္ကို ေလ႔လာဖို႕အခြင့္အေရးရၿပီ ဆိုပါေတာ႔။ အဲဒီအေျခအေနမွာ မိတ္ေဆြဟာ “တစ္ျခားလူေတြလဲ ငါ႕လိုပဲဘာမွ မသိေသးပါလား” ဆိုတာကို တျဖည္းျဖည္း နားလည္ခံစား မိၿပီဆိုပါစို႕။ အဲဒီလို ခံစားမိၿပီ ဆိုရင္ေတာ႔ မိတ္ေဆြဟာ ဘြဲ႕လြန္ေဒါက္တာသင္တန္း (Ph.D) ဆက္တက္ဖို႕ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနပါၿပီတဲ႕။

၃။ သုေတသန ပညာရွင္ေကာင္းတစ္ေယာက္မွာ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းမ်ား ႐ိွသင့္ပါတယ္တဲဲ႔။

အထူးသျဖင့္ ဘြဲ႕လြန္ပညာရပ္ေတြ (Ph.D,Master စသျဖင့္) ဆည္းပူးေလ႕လာေနသူမ်ား၊ သုေတသန ျပဳလုပ္ေနသူမ်ား (Researcher, Research student) အတြက္ သိသင့္သိထိုက္တဲ႔ အခ်က္မ်ားပါပဲ။

အဲဒါေတြကေတာ႔

• Originality,Irreplaceable, Professional

မိမိျပဳလုပ္ေနတဲ႔ သုေတသနလုပ္ငန္းဟာ မိမိရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အေတြးအေခၚ အယူအဆကို ေဖာ္ျပႏိုင္ရမယ္။ အျခားလူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က အစားထိုး၍မရႏိုင္တဲ႔ မွန္ကန္တဲ႔ အေတြးအေခၚ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳးကို ျပသႏိုင္ရမယ္။ ကၽြမ္းက်င္မႈ ႐ိွရမယ္။

• Creative

တီထြင္မႈ စိတ္ကူးဥာဏ္ေကာင္းရမယ္။ ဆန္းသစ္ေနတဲ႔ အေတြးအေခၚေတြကို ဖန္တီးႏိုင္ရမယ္။

• Productive

မိမိရဲ႕ သုေတသနလုပ္ငန္းကို အေျခခံၿပီး အျခားသုေတသနမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ဖို႔ လမ္းေၾကာင္းေတြ ဖြင္႔ေပးႏိုင္ရမယ္။

• Pedagogical (Educational)

ပညာရပ္ဆိုင္ရာ တုိးတက္ဖြင္႔ၿဖိဳးမႈ မွာ အေထာက္အကူျပဳတဲ႔သုေတသနမ်ိဳး ျဖစ္ရမယ္။
တစ္နည္းအားျဖင့္ မိမိေဆာင္႐ြက္လိုက္တဲ႔ သုေတသနဟာ ပညာရပ္မွာ မျဖ႐ွင္းႏိုင္ေသးတဲ႔ ပေဟဠိေတြကို ေျဖ႐ွင္းႏိုင္ရမယ္။

၄။ သုေတသနလုပ္ငန္းဆိုတာ ကမၻာေလာကႀကီးနဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္ ရည္႐ြယ္ကာ ေဆာင္႐ြက္ေနၾကတာ ျဖစ္ေပမယ္႔ မိမိရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို လူအမ်ားက သေဘာတူလက္ခံဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
လူ႕ေလာကမွာ ဘယ္လုိအလုပ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းထက္ အသင္းအဖြဲ႕ျဖင့္ စုေပါင္း လုပ္ေဆာင္ျခင္းဟာ လူအခ်င္းခ်င္း ရင္းႏွီးခ်စ္ခင္မႈ၊ စည္းလံုးမႈမ်ား ကိုဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေစၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ ကိုပိုမိုရ႐ိွေစႏိုင္ပါတယ္။ TEAM ဆိုတဲ႔ စာလုံုးကို အစုအဖြဲ႕ဆိုၿပီး နားလည္ၾကပါတယ္။ ဒီစာလံုးေလးမွာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေလးနက္တဲ႔ အဓိပၸာယ္ေတြ ပါ၀င္ေနတယ္ဆိုတာကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။

• T =Together အတူတကြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈ
  
• E = Esteem တစ္ဦးရဲ႕ အလုပ္ကို တစ္ဦးက အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ
  
• A = Ambition ရည္မွန္းခ်က္ တစ္ခုတည္းကို ဦးတည္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနမႈ
  
• M = Mental Toughness စိတ္ဓာတ္ႀကံခိုင္မႈ ဆိုတာေတြြပါပဲ။

နားလည္သမွ်ေလးေတြ ျပန္ေျပာျပတာပါ။
(Professor Dr. Noboru Takigawa, Tohoku University အား ေလးစားလွ်က္ )